Historia GKS „Pierwszy” Chwałowice to opowieść nierozerwalnie spleciona z rytmem pracy kopalni i sercem lokalnej społeczności. To historia klubu, który od niemal stu lat jest symbolem sportowej dumy i tożsamości Chwałowic – dzielnicy Rybnika o głębokich górniczych korzeniach. Jego dzieje, niczym wydobywany węgiel, są świadectwem ciężkiej pracy, determinacji i pasji pokoleń.
Początek XX wieku w Chwałowicach to czas intensywnego rozwoju przemysłowego, skupionego wokół uruchomionej w 1907 roku kopalni. Jednak to nie tylko praca wypełniała życie mieszkańców. W 1920 roku, w odradzającej się po latach zaborów Polsce, powstało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, które krzewiło kulturę fizyczną i patriotyzm. Prawdziwa eksplozja popularności futbolu nastąpiła jednak tuż po Powstaniach Śląskich, gdy piłka nożna stała się ulubioną formą spędzania wolnego czasu przez młodych górników.
Na fali tego entuzjazmu, w 1923 roku, grupa lokalnych aktywistów i pasjonatów postanowiła sformalizować piłkarską działalność. Inicjatywa była tak silna, że niemal jednocześnie powstawały dwa kluby. Ostatecznie to właśnie ich klub został zarejestrowany jako pierwszy, co z dumą uwieczniono w nazwie – „Pierwszy” Chwałowice.
Do grona ojców założycieli, którzy położyli podwaliny pod przyszłą legendę, należeli m.in. Paweł Skrzypiec (pierwszy prezes), Teodor i Franciszek Miera, Teodor Winkler, Jan Balcar, Ryszard Tlolka oraz wielu innych, których zaangażowanie pozwoliło marzeniom nadać realny kształt.
Okres międzywojenny to czas budowy fundamentów sportowych klubu, którego rozwój brutalnie przerwał wybuch II wojny światowej. Działalność sportowa została zawieszona, a boisko zamilkło.
Jednak duch klubu przetrwał najcięższą próbę. Tuż po zakończeniu wojny „Pierwszy” odrodził się jako Robotniczy Klub Sportowy (RKS) „Pierwszy”, ponownie gromadząc wokół siebie lokalną społeczność. W 1949 roku, w ramach ogólnopolskiej reorganizacji sportu, klub został włączony do zrzeszenia „Górnik” i przyjął nazwę „Górnik” Chwałowice, co jeszcze mocniej podkreśliło jego związek z kopalnią. Po krótkim okresie fuzji z Górnikiem Rybnik, w 1961 roku klub odzyskał pełną autonomię i przyjął ostateczną, dumną nazwę – Górniczy Klub Sportowy „Pierwszy” Chwałowice.
Przez dekady GKS „Pierwszy” Chwałowice był i jest czymś więcej niż tylko drużyną piłkarską. To miejsce, gdzie hartowały się charaktery, rodziły przyjaźnie i świętowano sukcesy, które przynosiły radość całej górniczej braci. Boisko przy kopalnianych wieżach było świadkiem niezliczonych sportowych emocji – od zaciętych derbowych spotkań po radość z awansów. Klub stał się integralną częścią lokalnego krajobrazu, symbolem tego, jak wspólna pasja potrafi jednoczyć ludzi związanych z tym samym miejscem i tą samą, ciężką pracą.
Dziś, patrząc na niemal sto lat historii, GKS „Pierwszy” Chwałowice pozostaje wierny swoim korzeniom – jest żywym pomnikiem sportowej tradycji zbudowanej na węglu, pasji i lokalnej dumie.
